Pide
Uzun oval hamur, içe kıvrılmış kenar, üzerine kıyma, kuşbaşı, kaşar veya karışık harç. Taş fırında pişer, dilimlenerek servis edilir. Karadeniz kökenli; Trabzon, Of, Samsun ve Bafra pideleri en bilinenleri.
Kapalı pide
Harcın hamurun içine sarılıp kapatıldığı pide. Bafra ve Karadeniz’de yaygın; kıymalı ve kaşarlı olur. Harç fırında buharda pişer, hamur nemli kalır.
Lahmacun
Çok ince yuvarlak hamur, üzerine ince yayılmış çiğ kıymalı harç. Dakikalar içinde pişer, limon ve yeşillikle dürüm yapılarak yenir. Güneydoğu kökenli; Antep, Urfa ve Adana çeşitleri vardır.
Etli ekmek
Konya’ya özgü; bir metreye yaklaşan uzunlukta, çok ince, kenarsız hamur üzerine kıymalı harç. Lahmacunla pide arasında bir yerde durur; kesilerek yenir.
Bazlama ve gözleme
İkisi de sacda pişer. Bazlama kalın, yumuşak, mayalı bir ekmektir; gözleme ise ince açılıp içine peynir, patates veya ıspanak konarak katlanır. Fırın değil sac ürünleridir.
Kıymalı ve cızbız
Kıymalı pidenin bölgesel adı bazen “kıymalı”dır; cızbız ise sacda pişen kıymalı ekmektir. Bölgeye göre isimler değişir; en doğrusu ne sipariş ettiğinizi kısaca sormaktır.
Börek ve poğaça: fırının diğer yüzü
Su böreği, kol böreği, tepsi böreği ve poğaça pastane ve fırın ürünleridir; yufka veya mayalı hamurla yapılır, harçları peynir, kıyma, patates veya ıspanaktır. Pide ve lahmacundan farkı, harcın hamurun içinde katmanlanmasıdır. Kahvaltı ve ara öğün ürünleridir; ana yemek sayılmazlar.
Sipariş verirken ne sormalı?
Menüde adı geçen ürün bölgeye göre farklı anlaşılabilir. Pide açık mı kapalı mı? Kıymalı acılı mı sade mi? Lahmacun büyük mü küçük mü? Etli ekmek varsa uzunluğu ne? Bu birkaç soru sofraya beklediğiniz ürünün gelmesini sağlar. Çakmaklı’daki soframızda pide açık ve kayık şeklinde, lahmacun standart boyda ve ince hamurludur.
Simit, açma, çörek: sokak fırını
Simit, açma, çörek ve poğaça sokak fırınlarının ve simitçilerin ürünleridir; kahvaltı ve ara öğün için. Susamlı halka simit İstanbul’un simgesi. Bunlar pide ve lahmacun gibi ana yemek değil, günün her saatinde yenen atıştırmalıklardır. Pidecide bulunmaz; fırın ve pastanede aranır.
Kaşarlı, peynirli, yumurtalı: harç sözlüğü
Kaşarlı: rendelenmiş kaşar peyniri. Peynirli: genellikle beyaz peynir veya lor karışımı. Yumurtalı: fırında harcın üstüne kırılan yumurta. Sucuklu ve pastırmalı: kurutulmuş et ürünleri. Karışık: birkaçının bir arada olması. Yağlı: Karadeniz’de kıymalı harcın tereyağıyla zenginleştirilmesi. Bu terimleri bilmek, menüdeki her pideyi doğru anlamanızı sağlar.
Sık sorulan sorular
Pide ile etli ekmek farkı nedir?
Etli ekmek çok daha uzun, ince ve kenarsızdır; pide kayık şeklinde ve kıvrık kenarlıdır.
Kapalı pide nedir?
Harcın hamurun içine kapatıldığı pide çeşididir.
Lahmacun ve pide aynı fırında mı pişer?
Evet, ikisi de taş fırında pişer; lahmacun daha kısa sürede çıkar.